Conditie
Conditie moet men
zien als een geheel dat uitmond uit 3 p’s, nl. prioriteit, perfectie en
probleemloos met vogels om kunnen gaan. Dit is wat het woord conditie inhoud.
Er kunnen
bijvoorbeeld wel eens problemen ontstaan met vogels, als ze niet geheel met een
gesloten en glad verenpakje zich levendig over de stok bewegen. Het gevaar
bestaat dan dat u net niet op het hoogste plan komt met uw vogels op de show. De
kweek resultaten blijven achter bij de verwachtingen. De interesse voor uw
vogels en hun conditie verminderen en niet zelden luid dat dan ook het einde van
de liefhebberij in.
Er zijn vele
omstandigheden die wij niet kunnen voorzien, laat staan voorkomen. We moeten ons
er wel van bewust zijn dat we te maken hebben met levende wezens en daarbij kan
je nooit voorkomen dat er iets mis gaat. Op de meest onverwachte momenten kan er
iets mis gaan. Soms door een fout van onszelf maar vaak gebeuren er dingen die
onverklaarbaar zijn en zitten we in de problemen. Goede raad is dan meestal
duur. De ervaren kweker neemt een reeks van maatregelen om de risico's te
beperken.
We mogen er nooit
van uit gaan dat men succes heeft,
wanneer we zwakke jongen toch nog op de stok krijgen. Veel liefhebbers zijn
geneigd dat te denken wanneer ze die zwakke of misschien wel zieke vogels op
stok krijgen.
"De vogels
moeten het zelf maar op zien te knappen of de natuur doet z'n werk wel", is
de uitspraak wanneer een vogel er niet goed uitziet. Maar de natuur in de kooi
knapt niets op, ook de allerbeste vogels gaan dood als omdat er niets tegen een
besmetting gedaan wordt. Het is dan noodzakelijk om de oorzaken van de problemen
op de sporen en een directe behandeling toe te passen.
De vraag rijst:
gaat het om één individu dan wel meerderen, waarbij men de economische waarden
van de vogel zwaar mee laat wegen. Hoeveel
vogels heb je, tien of honderd?
Is het de kweek of kiest men voor de emotionele waarden. In veel gevallen
krijgen we een antwoord dat uitmondt in "och, dan gaan ze maar dood".
Maar het kan wel eens zo zijn:
vandaag één, morgen 3, en 4 dagen later zijn er 10 dode vogels. U, als
liefhebber moet nu toch heus op uw tellen gaan passen. Het gaat echt pijn doen
als er kweekvogels dood gaan van de door u met zorg opgebouwde stammen en
kweeklijnen. Dan spreekt u niet van
"laat maar dood gaan" maar “ik ga deskundige hulp zoeken".
Simpele conclusies over zieke vogels zijn voor dit onderwerp onvoldoende.
Aan de hand daarvan kan de liefhebber wel wat weten, al moet je zelf uitmaken
hoe er verder gehandeld zal moeten worden.
Wat we hier
bedoelen is dat elke liefhebber een oppervlakkige diagnose zou kunnen stellen
als hij of zij z'n twijfels heeft over de gezondheid van zijn vogels, of het nu
gaat over acute of chronisch zieke vogels.
Om acuut zieke
vogels van de rest te kunnen onderscheiden lukt ons nog wel, maar met chronisch
zieke vogels wordt dat moeilijker. Weet u, een chronische aandoening doodt de
vogel meestal niet, maar brengt hem in een slechtere conditie.
Dit uit zich in
minder goede kweek resultaten of een minder goed tentoonstellingsseizoen. Het
wordt dan dringend noodzakelijk om de ziekten of mankementen op te sporen. We
werken dus "meestal achteraf"
We zouden meer
onder het motto "beter voorkomen dan
genezen" moeten werken. Zo
werkt de moderne geneeskunde ook. Men past vaccinatie, voeding en hygiënische
maatregelen toe om te voorkomen dat de vogels ziek worden. Weerstand of
immuniteit is het vermogen van een lichaam om zich tegen indringers te verweren.
We moeten zorgen voor een juiste voeding, optimale huisvesting in niet te kleine
kooien, geen tocht, en indien nodig een vorstvrij nachthok. We moeten regelmatig
de kooien schoonmaken en als laatste moeten we zorgen voor schone voer- en
drinkgelegenheid op een voor de vogels goed bereikbare plaats. Dit is dus niet
zomaar op de grond en vooral niet onder de zitstokken zodat er mest in kan
vallen.
Treden er toch
problemen op dan zou men de vraag kunnen stellen, hebben we te maken met
ondervoeding of overvoeding? Ondervoeding kan gemakkelijk optreden als er
te veel vogels in een kooi zitten, de vogels elkaar verjagen bij de voerbak of
een niet goed functionerende voerbak. Zo krijgen de vogels minder weerstand
tegen ziekten, ze worden minder actief, ze geven slechte of geen broedresultaten.
Ze worden mager, komen slecht door de rui en blijven achter met de veergroei, de
vetreserve op de borstspier zal
slinken en als één van de organen het begeeft zal de vogel spoedig dood gaan.
De gevolgen van over
of verkeerde voeding uiten zich meestal in traagheid of vervetting van
het lichaam. Een verkeerde huisvesting geeft frustraties. Wordt dit niet tijdig
onderkent dan zullen de organen vervetten en kunnen bloedingen optreden. Dit
betekent ook het einde van de vogel.
In beide gevallen
loopt het slecht af. Goede verzorgers voeren dan ook niet alleen met de handen
maar ook met de ogen. Men moet leren zien waar de grens ligt. Een goede
observatie van de vogels en hygiëne voorkomen hier veel onnodige problemen. Let
vooral op of uw vogels genoeg herrie maken. In een
gezond vogelbestand is altijd activiteit nodig. Als de vogels opvallend
stil zijn, kan dit een teken aan de wand zijn.
Een ander probleem
is, hoe raken we onze overtollige vogels kwijt? Eén van de grootste, zo niet
het grootste handelskanaal zijn de met regelmaat terug kerende vogelbeurzen.
Drommen mensen verzamelen zich daar. Er word gesproken, veel gekeken en ook veel
genuttigd. Met wordt het dan eens over de prijs en dan krijgen de vogels een
andere eigenaar en verdwijnen ze in een wat kooivriendelijker omgeving. Eenmaal
thuis gekomen met de vogels, hetzij van een beurs, hetzij van een kweker, moet
men ze beslist een paar weken apart plaatsen in een afgescheiden kooi en ze goed
observeren en controleren of de conditie goed is. Waar veel vogels bij elkaar
gebracht worden neemt de kans op een al of niet besmettelijke ziekte toe.
Zij het in mindere
mate, zullen we ook alert moeten blijven als we met onze vogels naar de
tentoonstelling gaan. Vooral onder de kromsnavels huizen nog een paar vervelende
virusziekten, die als de show allang is afgelopen nog flink huis kunnen houden.
Zo
heeft men van hogerhand een bepaalde quarantaineperiode voor alle geïmporteerde
vogels ingesteld. Tijdens deze periode worden ze nauwgezet gecontroleerd of er
onder de vogels al of niet besmettelijke ziektes aanwezig zijn. Zo'n
importstation staat ondertoezicht van de veterinaire dienst.